კაცხის სვეტი მოწამეთას მონასტერში
ქრისტეს მაცხოვრის კაცხის ეკლესია მდებარეობს ჭიათურის რაიონში, სოფელ კაცხში, მდინარე კაცხის ხეობაში. ეკლესია აშენდა XI საუკუნის დასაწყისში. ეკლესიის მნიშვნელოვანი ნაწილი 1010-1014 წლებში აშენდა ბაღვაშების ფეოდალური ოჯახის წევრების მიერ (ლომი და „ხანდაზმული ანგელოზი“ - ბაღვაშების ოჯახის გერბის ფიგურები - გამოსახულია მთავარი შესასვლელის კედლებზე). ეკლესია ოჯახის საგვარეულო ეკლესიასა და სამარხს წარმოადგენდა. აქ დაკრძალულია ლიპარიტ IV ბაღვაში, საქართველოს ისტორიის ერთ-ერთი ყველაზე კეთილშობილი და გავლენიანი ფეოდალი (გარდაიცვალა 1064 წელს). მას შემდეგ, რაც ბაღვაშების ოჯახი დამარცხდა და იძულებული გახდა საქართველოდან გაქცეულიყო, ეკლესია დაანგრიეს. მიტოვებული და დანგრეული ეკლესია XVI საუკუნეში აღადგინა მისმა ახალმა მფლობელმა, აბულასარ ამირეჯიბმა. XVII-XVIII საუკუნეებში კაცხის ეკლესია აბაშიძეების ოჯახს ეკუთვნოდა, ხოლო XVIII საუკუნის 50-იანი წლებიდან სამეფო ოჯახის საკუთრებაში გადავიდა.
კაცხის ეკლესიას ხუთკუთხა გალავანი აკრავს. ეკლესიას უძველესი სამრეკლო აქვს, რომელიც ასევე ეკლესიის კარიბჭის ფუნქციასაც ასრულებს. კაცხის ეკლესია ქართული არქიტექტურის ერთ-ერთი ყველაზე ორიგინალური და გამორჩეული ძეგლია. ასეთი ფორმების მქონე არქიტექტურული ძეგლები სხვაგან არსად გვხვდება. შენობა სამი დონისგან შედგება: ძირიდან გამოწეული შესასვლელი, მთავარი კორპუსი და გუმბათის დრამი. ეკლესიას ექვსი აფსიდი აქვს. იგი მთლიანად მორთული იყო ჩუქურთმიანი ორნამენტებით, მაგრამ 1854 წელს, რუსეთის ეკლესიის ეგზარქოსის მიერ სარესტავრაციო სამუშაოების ჩატარების შემდეგ, ორნამენტები მოხსნეს და ფრესკები გადახატეს. ეკლესიის თითოეული შესასვლელის თავზე ბარელიეფებია (ძირითადად ლომების გამოსახულებით). ეკლესიაში არსებულ ყველა ბარელიეფზე ძველი ქართული ანბანით - ასომთავრულით შესრულებული წარწერებია. წარწერების უმეტესობა სიმბოლურ აბრევიატურებს შეიცავს.

დიდმოწამეთა მოწამეთას ეკლესია ქუთაისიდან აღმოსავლეთით 6 კილომეტრში, მდინარე წყალწითელას ხეობაში მდებარეობს. მონასტრის დაარსება არგვეთის მთავრებს, დავით და კონსტანტინე მხეიძეებს უკავშირდება. ძმები ქრისტიანობისადმი ერთგულებისთვის არაბმა მხედართმთავარმა მურვან ყრუმ (მურვან ყრუ) სიკვდილით დასაჯა, რომელმაც 736-738 წლებში საქართველო შემოიჭრა. მათი გმირული და მოწამეობრივი სიკვდილისთვის ეკლესიამ ძმები წმინდანად შერაცხა. მათი წმინდა ნაწილები თავდაპირველად დანგრეულ ხარების ეკლესიაში იყო დასვენებული. XI საუკუნეში ბაგრატ III-მ ეკლესია აღადგინა და მოწამეთა ნეშტი იქ ხელახლა დაკრძალა. 1844-1865 წლებში, ქუთაისელი ეპისკოპოსის, დავით წერეთლის ხელმძღვანელობით, ეკლესია განახლდა და გაფართოვდა. სწორედ ამ დროს აღიმართა გუმბათი, დაიგო ქვის იატაკი და განახლდა კანკელი. 1923 წელს ბოლშევიკებმა ეკლესია დახურეს, წმინდანთა ნეშტი საფლავებიდან ამოიღეს და მდინარეში გადაყარეს. ადგილობრივმა მოსახლეობამ წმინდა ნაწილების წყლიდან ამოღება და ქუთაისის მუზეუმში გადატანა მოახერხა. მოწამეთას ეკლესია 1954 წელს ხელახლა გაიხსნა და იმავე წელს წმინდა დავითისა და კონსტანტინეს ნაწილები ქუთაისის მუზეუმიდან ეკლესიაში კვლავ გადაასვენეს. წმინდა მოწამეთა ხსენების დღე 15 ოქტომბერს აღინიშნება.





39 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში
Кацхская церковь Христа Спасителя, построенная в XI веке и окружённая редкой пятигранной оградой, выглядит как памятник грузинского зодчества, не имеющий аналогов по форме и дизайну в стране, а прогулка вокруг неё пробуждает чувство удивления перед мастерством древних архитекторов.
Совсем другой характер у монастыря Моцамета, который хранит легенду о братьях‑мучениках Давиде и Константине, преданных христианской вере и почитаемых как святые. Храм стоит над живописным ущельем и поражает своей тихой духовной атмосферой, а рассказы местных жителей о чудесах и истории делают посещение особенно эмоциональным.
Мне особенно понравилось, что в рейтинге есть отзывы туристов и советы путешественников, которые подсказывают удобные маршруты между этими жемчужинами Имеретии, а также помогают понять, как лучше подготовиться к поездке, чтобы успеть прочувствовать и архитектуру, и природные виды.
Я уже хочу включить эти места в свой маршрут по западной Грузии, а потом заглянуть в любимое кафе в Кутаиси, которое рекомендовали авторы и где, говорят, подают отличный хачапури после долгой прогулки.
Как вы думаете, что создаёт более глубокое ощущение грузинской истории — архитектурная уникальность Кацхи или легенды и энергетика ущелья вокруг Моцамета?
Мадлоба делится советами от имеретинцев: скромная одежда, утро без жары, сезон круглый год. Отзывы подсказали легенду о сиянии мощей, FAQ — вход бесплатно, трансфер 30 лари, с детьми ок. Планирую повторить с Гелати!
А вы открывали Кацхи и Моцамету — столп или история мучеников? Расскажите! 🤔