დაამატეთ ორგანიზაცია

🏰 სამშვილდე: გზამკვლევი უძველეს ქალაქ-ციხეზე, მის ტაძრებსა და კანიონზე

შექმნილია:
განახლებულია:
🏰 მოკლედ მთავარზე

🏰 სამშვილდე: ქალაქ-ციხე კონცხზე

ქართლის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი, დაარსებული ჯერ კიდევ ჩვენს წელთაღრიცხვამდე, დღეს ნანგრევებადაა ვიწრო კონცხზე, ორ კანიონს შორის, მდინარეების ხრამისა და ჭივჭავის შესართავთან, თეთრიწყაროდან 4 კმ სამხრეთით. ეს ერთი ძეგლი კი არა, მთელი კომპლექსია: ციტადელი, ტაძრები, სასახლეები და კედლები დაახლოებით 2,5 კმ სიგრძის ზოლზე.

ქალაქ-ციხეციტადელი, კედლები, სასახლეები
სიონის ტაძარიVIII საუკუნის გუმბათოვანი ტაძარი
კანიონილავის კედლები 300 მეტრამდე
როგორ მივიდეთთეთრიწყაროდან 4 კმ, თბილისიდან ~70 კმ
ℹ️ ნაქალაქარზე ორგანიზებული ინფრასტრუქტურა არ არის: არც სალარო, არც ღობე, არც კაფე. ჩაიცვით მყარძირიანი ფეხსაცმელი, თან წაიღეთ წყალი და ციტადელთან, ფლატეებთან, ფრთხილად მიდით.

Город-крепость Самшвилде

სამშვილდე, უძველესი ქალაქ-ციხის ნანგრევები სამხრეთ საქართველოში, ქვემო ქართლის რეგიონის თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, თბილისიდან დაახლოებით 70 კმ-ში. ქალაქი იდგა ვიწრო კლდოვან კონცხზე, მდინარეების ხრამისა და ჭივჭავის შესართავთან, სამი მხრიდან ღრმა კანიონებით დაცული, და დაუპყრობელი იყო ყველა მხრიდან, გარდა დასავლეთისა, სადაც მას მძლავრი კედელი იფარავდა. შუა საუკუნეების ქართული მატიანეები სამშვილდეს ქართლის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქად ასახელებენ.

ეს ცალკე ღირსშესანიშნაობა კი არა, მთელი არქეოლოგიური კომპლექსია: ციტადელი, რამდენიმე ტაძარი, ფეოდალური სასახლეები, საცხოვრებელი სახლები, აბანოები, წყლის რეზერვუარები და ხიდი კონცხის გასწვრივ 2,5 კმ-ზე იშლება. ქვემოთ, გზამკვლევი სამშვილდის ობიექტებზე: საიდან დაიწყოთ, რა არის აქ მთავარი და როგორ დააკავშიროთ მოგზაურობა კანიონსა და მეზობელ ძეგლებთან. გახსენით ნავიგატორი საჭირო ობიექტზე გადასასვლელად.

🧭 ნავიგატორი სამშვილდეზე

გახსენით ობიექტი
🏰 ქალაქ-ციხე და ციტადელიკომპლექსის ბირთვი, კედლები და კოშკები ›
ციტადელი დაახლოებით 60 მეტრის სიგრძის კონცხის წვერზე, კოშკებით, კედლებით, აბანოებითა და წყლის რეზერვუარებით. დასავლეთის მხარეს იფარავდა 4–5 მეტრის სისქის კედელი, ერთადერთი დაუცველი მიმართულება.
📍 ქალაქ-ციხის გვერდი
⛪ სამშვილდის სიონის ტაძარიVIII საუკუნის გუმბათოვანი ტაძარი ›
ნაქალაქარის მთავარი ძეგლი: VIII საუკუნის ცენტრალურ-გუმბათოვანი საეპისკოპოსო ტაძარი, იმ ხანის საქართველოს იშვიათ გუმბათოვან ტაძართაგანი. შემორჩა აღმოსავლეთის კედელი აფსიდებით და უძველესი წარწერა.
🧱 სამნავიანი ბაზილიკაბაზალტის ტაძარი X–XI საუკუნეების ›
დგას ციტადელის დასავლეთით დაახლოებით 120 მეტრში, მუქი ბაზალტისგან. აშენდა სიონზე გვიან, მოსაპირკეთებლად დანგრეული ტაძრის ქვები გამოიყენეს. უკავშირდება კვირიკიანთა ხანას.
📍 ბაზილიკის გვერდი
🕳️ სამშვილდის კანიონილავის კედლები და გამოქვაბულები ›
კანიონი ქალაქს სამი მხრიდან აკრავს: ლავის კედლები 300 მეტრამდე, ვულკანური გამოქვაბულები, სუფთა მდინარეები. სამშვილდის კანიონი და ჭივჭავის ხეობა ჯამში დაახლოებით 6 კმ-ია.
📍 კანიონის გვერდი 📖 სტატია კანიონზე
🏛️ მუზეუმ-ნაკრძალისამშვილდე და კლდეკარი ›
სახელმწიფო დაწესებულება (2015 წლიდან), რომელიც აერთიანებს თეთრიწყაროსა და წალკის ძეგლებს: თავად ნაქალაქარს, IX საუკუნის კლდეკარის ციხეს, მეგალითებს, ყორღანებსა და წალკის წყალსაცავში ჩაძირულ სოფლებს.
📍 მუზეუმ-ნაკრძალის გვერდი

ქვემოთ, ძირითადი ობიექტებისა და ისტორიის შესახებ დაწვრილებით.

🏰 ქალაქ-ციხე: ციტადელი კონცხზე

Город-крепость Самшвилде

სამშვილდის ბირთვი, ციტადელი კონცხის თავზე, დაახლოებით 60 მეტრის სიგრძის. კანიონის კიდეებზე კოშკები დგას, მათ შორის, კედლები. ციტადელის საძირკველში შესამჩნევია უზარმაზარი ქვები, რაც მკვლევრებს აფიქრებინებს უფრო ძველ, შესაძლოა მეგალითურ საფუძველზე, რომელზეც მოგვიანებით აღიმართა სიმაგრე. მრგვალი კოშკები და ღიობები გვიანდელ, ქვემეხების გამოყენებაზეც მიგვანიშნებს.

ციხის შიგნით, აბანო განვითარებული წყალგაყვანილობით, შემდეგ კი იწყებოდა ქალაქის „საარისტოკრატიო" ნაწილი ორი წყლის რეზერვუარ-აუზით, რომელთა დანიშნულებაც ბოლომდე ცნობილი არ არის. კონცხის გასწვრივ იშლებოდა ფეოდალური სასახლეები და საცხოვრებელი სახლები. სამი მხრიდან ქალაქს კანიონის ფლატეები იცავდა, და მხოლოდ დასავლეთით, სადაც კონცხი პლატოს უერთდებოდა, იდგა 4–5 მეტრის სისქის კედელი. სწორედ ეს კედელი, კონცხს კანიონიდან კანიონამდე რომ კვეთს, აქცევდა სამშვილდეს თითქმის დაუპყრობლად. სიმაგრეების შესახებ დაწვრილებით, ქალაქ-ციხე სამშვილდის გვერდზე.

⛪ სამშვილდის ტაძრები: სიონი, ბაზილიკა და სხვა ეკლესიები

ყველაზე ცნობადი ძეგლი, სამშვილდის სიონი, VIII საუკუნის ცენტრალურ-გუმბათოვანი საეპისკოპოსო ტაძარი. გადმოცემით, ამ ადგილას პირველ ეკლესიას უკავშირებენ დედოფალ საგდუხტს, რომელმაც ქრისტიანობა მიიღო. ტაძარი თავისი დროისთვის დიდი იყო და რჩება ამ ხანის საქართველოს იშვიათ გუმბათოვან ტაძართაგანი. დღეს საუკეთესოდ შემორჩენილია აღმოსავლეთის კედელი აფსიდებით და მასზე არსებული უძველესი წარწერა.

Город-крепость Самшвилде

სიონის დასავლეთით, ციტადელიდან დაახლოებით 120 მეტრში, დგას X–XI საუკუნეების სამნავიანი ბაზილიკა მუქი ბაზალტისგან. ის ტაძარზე გვიან აშენდა, და მოსაპირკეთებლად უკვე დანგრეული სიონის ქვის ბლოკები გამოიყენეს. ბაზილიკა უკავშირდება პერიოდს, როცა სამშვილდე ტაშირ-ძორაგეტის (კვირიკიანთა) სამეფოს დედაქალაქი იყო, ამიტომ მას კვირიკიან ან სომხურ ბაზილიკას უწოდებენ. მასზე მოგვითხრობს სამშვილდის ბაზილიკის ცალკე გვერდი.

მათ გარდა, კომპლექსში არის წმ. თეოდორეს დარბაზული ეკლესია ფრესკების ნაშთებითა და წარწერით, სადაც მოხსენიებულია მეფე დავით IV (1089–1125), პატარა მიძინების ეკლესია კედლების შიგნით, პრეისტორიული მენჰირითა და თავად სომხური წარწერით უფლისწულ სმბატზე, და თეოგენიდას ეკლესია XII–XIII საუკუნეების მდინარე ხრამთან, რომლის გვერდითაც დგას ტეტრალითი, სამი დიდი ქვა, მეოთხეზე დაყრდნობილი.

🕳️ სამშვილდის კანიონი: ქალაქის ბუნებრივი დაცვა

Каньон в Самшвилде

ის, რაც სამშვილდეს დაუპყრობელს ხდიდა, დღეს მისი მთავარი ბუნებრივი ღირსშესანიშნაობაა. კანიონი ქალაქს სამი მხრიდან აკრავს: ლავის კედლები დაახლოებით 300 მეტრზე იზიდება, მათში მრავალი ვულკანური გამოქვაბულია, ძირზე კი სუფთა მდინარეები მიედინება. სამშვილდის კანიონი იწყება სამშვილდის კონცხიდან და ჭივჭავის ხეობასთან ერთად ჯამში დაახლოებით 6 კმ-ს გრძელდება.

ხეობის ორივე ფერდობზე გამოქვაბულებია ნაკვეთი, ხოლო თავად ქალაქთან, დიდი გამოქვაბულთა კომპლექსი. გამოქვაბულები, დასახლებებისა და სამარხების ნაშთები ძვ.წ. IV ათასწლეულის მეორე ნახევრით თარიღდება, ანუ აქ ხალხი ქალაქ-ციხის გაჩენამდე დიდი ხნით ადრე ცხოვრობდა. გეოლოგიისა და მარშრუტების შესახებ დაწვრილებით, ცალკე სტატიაში სამშვილდის კანიონზე.

📋 სამშვილდე ფაქტებში

სად
თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტი, ქვემო ქართლი, თბილისიდან ~70 კმ
მდებარეობა
კონცხი ხრამისა და ჭივჭავის შესართავთან, თეთრიწყაროდან 4 კმ სამხრეთით
ასაკი
ქართლის ერთ-ერთი უძველესი ქალაქი, მოხსენიებული ანტიკურობიდან
ზომა
ნანგრევები ~2,5 კმ სიგრძისა და 400 მ სიგანემდე
მთავარი ტაძარი
სამშვილდის სიონი, VIII საუკუნის გუმბათოვანი ტაძარი
კანიონი
300 მ სიღრმემდე, ლავის კედლები, ჯამში დაახლოებით 6 კმ
იყო დედაქალაქი
ტაშირ-ძორაგეტის სამეფოსი X საუკუნის ბოლოს
ინფრასტრუქტურა
არ არსებობს, ველური ნაქალაქარი სალაროსა და ღობის გარეშე

📜 სამშვილდის ისტორია: ერისთავებიდან დაცემამდე

Город-крепость Самшвилде

სამშვილდე წარმოიშვა ქართლის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქად და უკვე ანტიკურ ხანაში გახდა საერისთავოს ცენტრი, ადმინისტრაციული ერთეულის, რომელსაც ერისთავი მართავდა. ტრადიცია სამშვილდის ერისთავის პირველ დანიშვნას ფარნავაზს, ქართლის მეფეთა სიის პირველ მეფეს, უკავშირებს. მოგვიანებით მეფე არჩილმა ქალაქი შვილს, მირდატს, უბოძა, რომელმაც შემდეგ თავად დაიკავა ქართლის ტახტი.

VIII–IX საუკუნეებში სამშვილდე თბილისის საამიროს ქვეშ იყო. X საუკუნის ბოლოს ქალაქი გახდა სომხური ტაშირ-ძორაგეტის (კვირიკიანთა) სამეფოს დედაქალაქი, ხოლო 1001 წელს ის ანელმა გაგიკ I-მა აიღო. 1060-იან წლებში ბაგრატ IV-მ სამშვილდე საქართველოს დაუბრუნა, 1110 წელს კი დავით IV-ის ჯარებმა ციხე თურქ-სელჩუკებისგან გაათავისუფლეს. ქალაქი მნიშვნელოვან სიმაგრედ რჩებოდა ქართული მიწების სამხრეთ მისადგომებზე.

შემდეგ, დანაკარგების ჯაჭვი. 1440 წელს ჯაჰან-შაჰმა სამშვილდე მოტყუებით აიღო. 1747 წელს მის ტერიტორიაზე დიდი ბრძოლა გაიმართა ერეკლესა და აბდულა-ბეგს შორის. შუა საუკუნეების ბოლოსთვის ქალაქმა სამხედრო მნიშვნელობა დაკარგა და თანდათან დაცარიელდა, XVIII საუკუნის ბოლოდან კი კომპლექსი ნანგრევებადაა. სწორედ ბრძოლებისა და ხელისუფლების ცვლის ეს ხანგრძლივი ისტორია ქმნის კანიონზე აღმართული ცარიელი ქალაქის განსაკუთრებულ ატმოსფეროს.

🗺️ სამშვილდე რუკაზე

Google Maps-ში გახსნა
ℹ️ ნაქალაქარი თეთრიწყაროდან 4 კმ სამხრეთით. ბილიკი ნანგრევებისკენ ქალაქთან ახლოს იწყება; ბოლო მონაკვეთი კანიონის კიდეზე გადის, ფრთხილად იყავით ფლატეებთან.

🚗 როგორ მივიდეთ და რა გავითვალისწინოთ

სამშვილდე თბილისიდან დაახლოებით 70 კმ-ში, თეთრიწყაროდან 4 კმ სამხრეთითაა. ყველაზე მოსახერხებელია მანქანით: თეთრიწყაროდან ბილიკის დასაწყისამდე მხოლოდ რამდენიმე წუთია, შემდეგ, ფეხით კონცხის გასწვრივ. საზოგადოებრივი ტრანსპორტი თეთრიწყარომდე მიდის, მაგრამ იქიდან ნაქალაქარამდე ცალკე მისვლა მოგიწევთ.

Город-крепость Самшвилде

ნაქალაქარი ველურია: ორგანიზებული ინფრასტრუქტურა, სალარო, ღობე, კაფე, აქ არ არის. ეს ერთდროულად მინუსიცაა და პლუსიც, თითქმის ნამდვილად მარტო აღმოჩნდებით ნანგრევებთან და კანიონთან. თან წაიღეთ წყალი და საჭმელი, ჩაიცვით მყარძირიანი ფეხსაცმელი: ბილიკი ადგილ-ადგილ კლდოვანია, ბოლო მონაკვეთი კი ფლატის კიდეზე გადის.

საუკეთესო დროა გაზაფხული და შემოდგომა, როცა ცხელა არ არის და მწვანე ფონი ქვას აცოცხლებს. ზაფხულში ღია კონცხზე მზე მკაცრია, ჩრდილი თითქმის არ არის. თავად ნაქალაქარის დასათვალიერებლად ჩადეთ ორიოდე საათი, ხოლო თუ კანიონსა და გამოქვაბულებთან ჩასვლა გინდათ, ნახევარი დღე და მეტი.

სამშვილდე იშვიათი შემთხვევაა, როცა ერთ მოგზაურობაში ერთდროულად რამდენიმე ეპოქის ნახვა შეიძლება: პრეისტორიული გამოქვაბულები, VIII საუკუნის გუმბათოვანი ტაძარი, სომხური ბაზილიკა, ქართველ მეფეთა და თურქთა შემოსევების კვალი, და ეს ყველაფერი 300 მეტრი სიღრმის კანიონზე. აქ არც ხალხმრავლობაა და არც სუვენირების დახლები, მხოლოდ ქვა, ისტორია და ქარი ხეობის თავზე. თუ გიყვართ ადგილები, სადაც ისტორია თავად უნდა წარმოიდგინო ნანგრევებში მდგარმა, სამშვილდე სწორედ ამას მოგცემთ.

ყოფილხართ სამშვილდეში? გაგვიზიარეთ კომენტარებში Madloba-ზე: როგორ ჩახვედით, ჩახვედით თუ არა კანიონში და რომელმა ტაძარმა მოგახდინათ ყველაზე დიდი შთაბეჭდილება.

ინფორმაცია განახლებულია 2026 წლის ივნისისთვის. სამშვილდის ზოგი თარიღი და ისტორიული დეტალი წყაროებში განსხვავდება; ნაქალაქარზე ღობე და მაჩვენებლები არ არის, ამიტომ ფრთხილად იყავით კანიონის კიდეებთან.

📚 წაიკითხეთ შემდეგ სამშვილდე და შემოგარენი

🕳️
სამშვილდის კანიონილავის კედლები, გამოქვაბულები და ხეობის ბუნება დეტალურად
🏔️
ბირთვისის კანიონი და ციხეკიდევ ერთი დაუპყრობელი ციხე თეთრიწყაროს რაიონში
🏰
ფითარეთის მონასტერიXIII საუკუნის ნაკვეთი ტაძარი იმავე ქვემო ქართლში
🏞️
ქვემო ქართლის მთის ტბებიწალკისა და დმანისის ხუთი ტბა რეგიონში მოგზაურობისთვის

❓ ხშირად დასმული კითხვები

❓ სად მდებარეობს სამშვილდე?

თეთრიწყაროს მუნიციპალიტეტში, ქვემო ქართლის რეგიონში, თბილისიდან დაახლოებით 70 კმ-ში და თეთრიწყაროდან 4 კმ სამხრეთით. ქალაქი იდგა კონცხზე, ხრამისა და ჭივჭავის შესართავთან.

❓ სამშვილდე ერთი ობიექტია თუ კომპლექსი?

ეს მთელი არქეოლოგიური კომპლექსია: ციტადელი, რამდენიმე ტაძარი, სასახლეები, სახლები, აბანოები და რეზერვუარები კონცხის გასწვრივ დაახლოებით 2,5 კმ-ზე იშლება, პლუს გარშემო კანიონი გამოქვაბულებით.

❓ რომელია სამშვილდის მთავარი ძეგლი?

სამშვილდის სიონი, VIII საუკუნის ცენტრალურ-გუმბათოვანი საეპისკოპოსო ტაძარი, იმ ხანის საქართველოს იშვიათ გუმბათოვან ტაძართაგანი და ნაქალაქარის ყველაზე ცნობადი ობიექტი.

❓ რამდენი წლისაა სამშვილდე?

შუა საუკუნეების მატიანეები მას ქართლის ერთ-ერთ უძველეს ქალაქად ასახელებენ, არქეოლოგებმა კი აქ ბრინჯაოს ხანის ფენები აღმოაჩინეს, ძვ.წ. IV ათასწლეულის შუა ხანებისა. ანუ ხალხი აქ ქალაქ-ციხემდე დიდი ხნით ადრე ცხოვრობდა.

❓ მართლა იყო სამშვილდე დედაქალაქი?

დიახ, X საუკუნის ბოლოს ქალაქი გახდა სომხური ტაშირ-ძორაგეტის (კვირიკიანთა) სამეფოს დედაქალაქი. მოგვიანებით ის რამდენჯერმე გადავიდა საქართველოსა და მეზობელ მმართველებს შორის.

❓ შესაძლებელია თუ არა კანიონში ჩასვლა?

დიახ, კანიონი სამშვილდის შთაბეჭდილების ნაწილია: ლავის კედლები 300 მეტრამდე და გამოქვაბულები. მაგრამ ჩასვლა დროსა და სიფრთხილეს მოითხოვს, ინფრასტრუქტურა და მოწყობილი ბილიკები აქ არ არის.

❓ არის თუ არა ინფრასტრუქტურა ნაქალაქარზე?

არა. არც სალარო, არც ღობე, არც კაფე. თან წაიღეთ წყალი და საჭმელი, ჩაიცვით მყარძირიანი ფეხსაცმელი და ფრთხილად იყავით ფლატეებთან, განსაკუთრებით ბავშვებთან ერთად.

❓ როგორ არის დაკავშირებული სამშვილდე და კლდეკარი?

ორივე ერთიან მუზეუმ-ნაკრძალ „სამშვილდე და კლდეკარში" შედის (2015 წლიდან). ის აერთიანებს თეთრიწყაროსა და წალკის ძეგლებს: ნაქალაქარს, კლდეკარის ციხეს, მეგალითებსა და თრიალეთის სხვა ძეგლებს.

ასევე წაიკითხეთ

ალა სმირნოვა
ავტორი:

ალა სმირნოვა

თანამდებობა: საქართველოს ღირსშესანიშნაობების ექსპერტი

მე ვარ ალა სმირნოვა, და მე სრულიად ვარ შეყვარებული საქართველოში. ჩემი ვნებაა გაზიარება საოცარ ისტორიებს და ამ ქვეყნის მდიდარ ძველ კულტურაში. როგორც საქართველო…

ვრცლად ავტორის შესახებ

31 კომენტარი

კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში

  • Ю
    Юлия Попова
    Сонный рассвет, запах свежего хребта, и вдруг ты оказываешься на террасе крепости Самшвилде. Это чувство, когда время останавливается, почти как в сказке. Церкви, каменные стены, которые помнят мир сотни лет назад - здесь всё дышит историей. Но вот что вас останавливает: по всем каньонам шуршит ветер, и это не просто шум. Это как будто шепот тех, кто здесь жил, строил, молился. И вот возникают мысли: как бы выглядели эти места, если бы их облюбовали современные туристы? Просторно, но под пеленой коммерции. Эти места нужно сохранить, как хрустальный шарик. Да, хочу вернуться, но чтобы не потерять магию изначального.
  • R
    Rosa Martinez
    Recuerdo la primera vez que vi las ruinas de Samshvilde. Estaba un poco perdido entre la naturaleza y la historia, y no sabía qué esperar. Pero al acercarme a la ciudad fortificada, la sensación de misterio se apoderó de mí. Es un lugar donde el tiempo parece detenerse. La catedral de Sioni, con su arquitectura tan imponente, me dejó sin palabras. Sin embargo, me hizo pensar: ¿debería haber más información sobre la historia detrás de esos muros? Me encantaría saber más sobre las leyendas locales que, supongo, se han ido transmitiendo de generación en generación. ¿Has encontrado algún relato interesante que valga la pena compartir?
  • M
    Maximo
    Когда впервые узнаёшь о таком месте, как Самшвильде, сразу становится ясно — это не просто “ещё одна древняя крепость”, а целый комплекс с богатой историей и впечатляющими видами. Очень удобно, что статья собрала ключевую информацию о локации: где она находится, как до неё добраться и что именно там стоит посмотреть. Такой материал работает почти как путеводитель — после прочтения уже легче представить, как построить свой маршрут и сколько времени заложить на посещение.

    Мне нравится, когда в описаниях есть не только факты, но и пояснения о значимости места: в Самшвильде, как я понял, каждая стена и башня — это часть истории региона, которая ощущается, даже если просто стоять и смотреть на долину. Это даёт материалу дополнительную глубину и помогает не просто пройти по маршруту, а прочувствовать его.

    Материал в блоге можно смело взять с собой при планировании поездки — он облегчает ориентирование и делает поездку более осмысленной.

    А вы больше предпочитаете такие места с панорамными видами или всё же исторические объекты с хорошо сохранившимися постройками?
  • D
    Drina
    The archaeological site in Tetriskaro is absolutely breathtaking. Surrounded by gorges and ancient fortress walls, the landscape alone is awe-inspiring. The highlight for me was the Sioni Cathedral from the 8th century – it really gives you a sense of history. Exploring the churches, basilica, and the fortress was like stepping back in time. It's fascinating to think about its significance, being mentioned since the era of Alexander the Great and being a capital at different points in history. The connection to King David IV and the battles that took place there adds another layer of depth to this already rich site. An absolute must-visit for history enthusiasts!
  • A
    Astrina
    У меня возникло сомнение по поводу даты освобождения Самшвилде Давидом IV в 1110 году. Правильно ли я понимаю, что эта дата точно установлена? Поскольку источники того времени не всегда обладают высокой точностью из-за отсутствия документального подтверждения.
  • ლ
    ლიკა ჟორდანია
    Самшвилде поражает своей мощью и богатой историей. Этот изумительный археологический памятник действительно потрясает воображение. Я часто бывала в этом месте, и каждый раз его стены и древние сооружения словно переносят в далекие времена. Собор Сиони впечатляет своей архитектурой и величием. Самшвилде всегда будет важной частью нашей национальной памяти и истории.
  • O
    Octavia (Tavi) Gibson
    The description of the archaeological site in Georgia is fascinating, and the mention of Samshvilde's historical significance is intriguing. However, it would be helpful to have more information about any ongoing excavation work or conservation efforts at the site. Are there any current projects aimed at preserving or studying this monumental location?
  • M
    Mariami Kakabadze
    Самшвилде очаровывает своей атмосферой и историей. Особенно интересно, что собор Сиони датируется VIII веком. Самшвилде был столицей Ташир-Дзорагет, но мало информации об этом периоде. Было бы здорово узнать больше о жизни города в это время.
  • В
    Валерия Сергеевна
    Прочитала с интересом о древнем городе. Удивительно, как много исторических событий произошло в этом месте. Особенно впечатляет, что здесь находился центр Саэриставо Картли и даже упоминается Александр Македонский. Теперь стало понятно, почему Самшвилде считается крупнейшим археологическим памятником в Грузии.
  • ა
    ავთანდილ ძიძიგური
    სამშვილდე მართლაც უნიკალური ადგილია ჩვენს ქვეყანაში. მისი მდებარეობა შთამბეჭდავია: მდინარეების შესართავთან, უღრან ხეობებში, რაც მას საოცარ ბუნებრივ მფარველობას აძლევს. განსაკუთრებული სიამაყეა ისეთი ძეგლები, როგორიცაა სიონის ტაძარი VIII საუკუნიდან და ძველი ციხის ნანგრევები. ჩემი პროფესიის გამო ხშირად მიწევს ბუნების შესწავლა, თუმცა არქიტექტურულ ძეგლებსაც ვერ გავურბივარ და მშვენიერ დასვენებას ვარებ აიგივ დათვალიერებაში. რაც შეეხებათ ისტორიულ საკითხებს, ერისთავოს ცენტრი სამშვილდეს მართლაც დიდ ინტერესს იწვევს. შვილებს ყოველთვის ვურჩევ მონახულებას.
  • E
    Evan Reynolds
    Visiting this archaeological gem in Georgia was truly memorable. The historic site, surrounded by natural beauty, reflects centuries of history. Walking through the ancient fortifications and seeing the Sioni Cathedral up close was fascinating. It’s astonishing how this place was once a major center from the times of Alexander the Great and later played significant roles through different eras, including its liberation by David IV. The battle site from 1747 adds another layer of historical intrigue. A must-visit for anyone interested in history and architecture.
  • П
    Павел Воронин
    Находясь там, ощущаешь дыхание истории. Каменные стены и древние церкви словно переносят в прошлое. Представляю, как крепость защищали от врагов, стоя на страже. Удивительно, как такие места сохраняются в окружении природы, будто они – часть великой природы.
  • М
    Мавлюда
    Можно ли сейчас посетить этот археологический памятник? Есть ли какие-то меры по сохранению объектов, учитывая их историческую значимость?
  • K
    Kip Wells
    Are there any organized tours or guides available to explore the archaeological site, especially with a focus on the historical significance of the Sioni Cathedral and the fortress?
  • ც
    ცოტნე მარცვლიშვილი
    განცვიფრებას იწვევს, რამდენად მდიდარია ჩვენი ისტორია. საინტერესოა, რატომ დაკარგა ამ მნიშვნელოვანმა ადგილმა თავისი წინა მნიშვნელობა? Რა ფაქტორებმა შეიძლება ითამაშეს ამის როლი XX და XXI საუკუნეებში?
  • Е
    Елена
    Самшвилде поражает сочетанием природной красоты и исторической значимости, ведь это место было центром событий с античных времен до XVIII века.
  • ლ
    ლევანი
    უჩვეულოა, რომ არტიკულში ნახსენებია ალექსანდრე მაკედონელის პერიოდი. ხომ არ არის შესაძლებელი, რომ ეს უფრო გვიანდელი მითი იყოს, ვიდრე საგრძნობი ისტორიული ფაქტი? თუმცა, ამ ადგილის მდიდარი ისტორია ნამდვილად აღსანიშნავია და სიამოვნებით ვესტუმრები იქ მეტი ინფორმაციის მოსაპოვებლად.
  • М
    М. Золотова
    Самшвилде действительно впечатляет своим историческим значением и архитектурным разнообразием. Когда я была там, больше всего поразила величественная крепость и собор Сиони. Сложно представить, что эти строения существовали ещё в VIII веке. Интересно, как время и события изменили город: от центра Саэриставо Картли до столицы Ташир-Дзорагет. Хотелось бы больше узнать о битве 1747 года между Ираклием и Абдуллах-Беком. Может, кто-то знает, есть ли экскурсии, которые подробно освещают этот период?
  • E
    Edith Diaz
    Is it accurate to mention Alexander the Great in connection with this location? I'm curious because I was under the impression that his campaigns were more focused on regions farther to the east.
  • N
    Neoma
    The historical significance of this archaeological site, being a central location since the era of Alexander the Great, truly fascinates me.
  • В
    В.Е. Разин
    Удивительно, как архитектура и история Самшвилде сохранились сквозь века, предоставляя нам возможность прикоснуться к величию прошлого.
  • В
    В.Е. Разин
    Удивительно, как архитектура и история Самшвилде сохранились сквозь века, предоставляя нам возможность прикоснуться к величию прошлого.
  • А
    Арсений
    Удивительно, как история и архитектура столь древнего места, как Самшвилде, сохранились до наших дней.
  • G
    G_elel
    Самшвилде действительно завораживает своей историей и атмосферой! Представить, что этот город пережил столько сражений и изменений, а сейчас остались лишь руины, на которых можно буквально почувствовать дух того времени, очень необычно. Интересно, как все эти события отражаются на самих камнях и архитектуре. Я обязательно добавлю Самшвилде в свой список мест, которые стоит посетить в Грузии. Спасибо за подробное описание и вдохновляющую статью!
  • e
    emilpetrosyan000
    Прочитав статью о Самшвилде на Madloba.info, я была поражена историей этого загадочного города, который сегодня существует только в руинах, но все еще хранит в себе богатую историческую память Грузии. Это место обладает особой магией, словно переносит меня во времена давно прошедших эпох. Планы на посещение Самшвилде теперь обязательны в моем списке прибывания в Грузии. Я с нетерпением жду возможности побывать в этом историческом памятнике и ощутить дыхание прошлого. Руины города обещают быть увлекательным и уникальным опытом, позволяющим почувствовать дух того времени. Madloba.info оказался для меня незаменимым ресурсом, предоставляющим информацию о таких уникальных местах Грузии. Благодаря этому справочнику, я смогла узнать о Самшвилде и его значимости для грузинской культуры и истории. С нетерпением жду возможности погрузиться в атмосферу этого загадочного места и открыть для себя новые грани красоты и тайны, которые хранятся в руинах этого удивительного города.
  • Т
    Таня
    Такие красивые старые здания. Я считаю, что очень круто, что в одном мете можно посмотреть на Церковь Святого Георгия,Церковь Палаты, Церковь Успения Пресвятой Богородицы, Трехнефная Базилика, Церковь с выступающей апсидой, Церковь на реке Храми - Теогенида (XII-XIII вв.), Крепость “Церковь Палаты”, Феодальные дворцы, Жилые дома, Тетралит, три больших камня у церкви Теогенида, расположенных друг над другом, опирающихся на четвертый большой камень, Резервуарные бассейны, Мост через реку Чивчави.
  • b
    bikteeva94
    Кто любит посещать исторические города, где в свое время проходили войны и кровопролитие, обязательно посетите это место, или ознакомьтесь с информацией в статье! Самшвилде - это один из древнейших исторических памятников Грузии, это замковый городок, который располагается недалеко от одноимённой деревни, в округе Тетрицкаро.
  • М
    Марина
    Самшвилде - городские останки, которые привлекают к себе внимание отдыхающих людей. Представьте, какие красивые фото можно сделать там, а тематические фотосессии? Уникальное место, которое достойно своего внимания. Его история заставляет задуматься о том, что сдаваться не стоит никогда. А щепетильные грузины, которые поддерживают даже руины в комфортном для туристов состоянии, достойны оваций. Это место точно в список мест, которые нужно посетить во время отдыха в Грузии.
  • k
    klimovadominika47
    Доброго времени суток, а вот мне интересно: сейчас в этом поселке кто-то живет, или место здесь предназначено только для туристов?! А вы знаете, какой мой любимый период архитектуры? Именно архитектура средневековья, то есть архитектура 14 века очень красива и особенна для меня. Поэтому обожаю ездить по таким местам.
  • C
    Chehova
    Здание такое красивое и одновременно загадочное, складывается впечатление будто это жом ведьмы или колдуньи. Архитектура тех времен такая интересная, особенно их истории. Достопримечательностей как я вижу в Грузии тьма, всей жизни не хватит, чтобы все посетить.
  • В
    Влада
    Обычно после такой статьи хочется поискать ещё и ещё информации. Строения выглядят очень древними, а разрушенные манят узнать про них. В интернете довольно много информации о Самшвилде, оказывается это достаточно большой комплекс дошедших с древних времен зданий, город-крепость над ущельями. Не очень заезженное место для туристов, нет развитой инфраструктуры, сохранилось много девственной красоты. И путешественники, кто попадает сюда пребывают в полнейшем восторге! Буквально пара видео, и понимаешь насколько это великолепное и величественное место. Мне очень понравились могильные плиты в виде коней, своего рода "визитные карточки" Самшвилде и конечно же каменный менгир с резными письменами.
    დახმარება