დაამატეთ ორგანიზაცია

ღვთაების მონასტერი მარტყოფი: ისტორია, მარშრუტი

⛪ მოქმედი მონასტერი · ⏱️ 2–3 საათი · 📍 ქვემო ქართლი, გარდაბნის მუნიციპალიტეტი, 25 კმ თბილისიდან

🏔️ გამგზავრებამდე

📍 მდებარეობა ქვემო ქართლის მხარე, გარდაბნის მუნიციპალიტეტი, სოფელი მარტყოფი
🚗 მანძილი 25 კმ თბილისიდან. გზა პირდაპირ მონასტრამდე მიდის
📅 დაარსდა VI საუკუნე, წმინდა ანტონ მარტყოფელის მიერ — 13 ასურელი მამის ერთ-ერთი
⛪ ეკლესიები ოთხი: ღვთაებისა, ღვთისმშობლის, წმინდა გიორგის, მამა ანტონის
🕰️ სტატუსი მოქმედი მონასტერი, აფხაზეთის ეპარქია. ღიაა მომლოცველებისა და ტურისტებისთვის
🍂 საუკეთესო სეზონი შემოდგომა — ხეები ფერს იცვლის და მონასტერი განსაკუთრებით ულამაზეს გარემოცვაში ჩანს
💰 შესვლა უფასო. დაიცავი მონასტრის ქცევის წესები
💡 მონასტერი კალთაზე ისეა განლაგებული, რომ ხეებს შორის მთები ჩანს. ფოტოებით ეს კარგად არ გადმოიცემა — ცოცხლად უნდა ნახო. განსაკუთრებით ლამაზია შემოდგომით, როდესაც ფოთლები ფერს იცვლის. დაწვრილებით ქვემოთ 👇

🧭 ვისთვისაა ეს მოგზაურობა

მარტყოფის მონასტერი მათთვისაა, ვისაც სურს თბილისიდან რამდენიმე საათით გაეცალოს და ადგილას მოხვდეს, სადაც ისტორია ეტიკეტებზე კი არ კიდია, არამედ ქვად დგას. თხუთმეტი საუკუნე მხოლოდ ლამაზი სიტყვები არ არის — ეს სვეტია, რომელშიც მონასტრის დამაარსებელი ცხოვრების ბოლო 15 წელი გაატარა, და კედლები, რომლებმაც ოქროს ურდოსა და თამერლანის თარეშები გადაიტანა. სტატია მათთვის, ვისაც სურს გაიგოს, რა უნდა დაათვალიეროს და რატომ ღირს მოგზაურობა.

Марткопский монастырь

📖 ისტორია, რომლის ცოდნაც ჩამოსვლამდე ღირს

VI საუკუნემდე სოფელს ამ ადგილზე აკრიანი ეწოდებოდა — «ქვიანი ადგილი». ტაძარი აქ უკვე მაშინ იდგა — ვახტანგ გორგასალმა დააარსა. მაგრამ სამონასტრო ისტორია სხვაგვარად დაიწყო.

VI საუკუნის დასაწყისში 13 ასურელი მამიდან ერთ-ერთი ჩამოვიდა სირიიდან. მის სახელს ანტონი ეწოდებოდა. მან ექვსობა — «მარტყოფელი» — ამ სიტყვიდან მოდის სოფლისა და მონასტრის სახელი.

მისი სასწაულმოქმედების ამბავი გავრცელდა, მიმდევრები შეუერთდნენ. ასე დაიწყო მარტყოფის სამონასტრო ცხოვრება.

მონასტრის ყველაზე მძიმე დანაკარგი — ქრისტეს «არახელთქმნილი ხატი». ანტონმა ის პირადად ჩამოიტანა ედესიდან. სწორედ ამ ხატის — «ღვთაებას» — პატივსაცემად მიიღო მონასტერმა მეორე სახელი. 1395 წელს, თემურ ლენგის შემოსევისას, ხატი გაძარცვეს. მას შემდეგ მისი ბედი უცნობია.

1265 წელს ბერქა ხანმა და ოქროს ურდომ ქ. რუსთავი გაანადგურა. საეპისკოპოსო ცენტრი გადმოიტანეს — და მონასტერი კიდევ უფრო მნიშვნელოვანი გახდა. შემდეგ სკოლა დაარსდა, რომელიც რამდენიმე საუკუნე ფუნქციონირებდა — 1752 წლამდე, ლეკთა თარეშამდე.

Марткопский монастырь

🏚️ რა მოხდა XX საუკუნეში

ყველაზე მოულოდნელი თავი — საბჭოთური. 1934 წელს მონასტერი დახურეს. შემდეგ ის ყოფილა: უპატრონო ბავშვების თავშესაფარი (1950–60-იანი წლები), შემდეგ — ქარხანა №31-ის დასასვენებელი სახლი. სამონასტრო ცხოვრება მხოლოდ 1989 წელს დაბრუნდა — მას შემდეგ აქ აფხაზეთის ეპარქია მოღვაწეობს.

სხვა ტრაგედიაც მოხდა: 1918 წლის 26 აგვისტოს საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი კირიონ II საკუთარ სენაკში მოკლეს. ის სწორედ აქ ცხოვრობდა და მოღვაწეობდა — მონასტერი XIX საუკუნის დასაწყისამდე საეპისკოპოსო ცხოვრების ცენტრი იყო.

Марткопский монастырь

🏛️ რა არის აქ: არქიტექტურული კომპლექსი

მთის მონასტრისთვის საკმაოდ დიდია. ტერიტორიაზე:

  • ღვთაების ეკლესია — მთავარი შენობა. თავდაპირველად გაცილებით დიდი იყო, თარეშებმა არაერთხელ გაანადგურა. ახლა ადგილზე ახალი, პატარა ეკლესია დგას.
  • ღვთისმშობლის ეკლესია, წმინდა გიორგის ეკლესია, მამა ანტონის ეკლესია — სამი დამატებითი ეკლესია ტერიტორიაზე.
  • სამრეკლო და სამონასტრო შენობები.
  • თავდაცვითი გალავანი ხვრელებით — 1400 მეტრი სიგრძის. მხოლოდ ნანგრევები შემორჩა, მაგრამ ისინი წარმოდგენას იძლევა, რამდენად გამაგრებული იყო ეს ადგილი.
  • ანტონ მარტყოფელის სვეტი — მთავარი ეკლესიის გვერდით. მონასტრის დამაარსებელი ამ სვეტში ცხოვრების ბოლო 15 წელი გაატარა. იქვეა მისი საფლავი და სამარხი.

ვიზიტორთა შორის ერთ-ერთმა შენიშნა კედელში ჩვენი გამოსახულება — ცოცხალი კვალი იმ ყველაფრისა, რაც ამ მონასტერმა გადაიტანა.

Марткопский монастырь

✍️ რედაქციის რჩევა

იპოვე ანტონ მარტყოფელის სვეტი მთავარი ეკლესიის გვერდით. ტურისტების უმეტესობა გვერდს უვლის. გაიფიქრე: ადამიანი ამ ქვის სვეტში 15 წელი ცხოვრობდა. არა სახელის გამო — არამედ იმიტომ, რომ სწორი გზა ასე ეგონა. ეს იცვლის აღქმას იმ ყველაფრისა, რასაც ტერიტორიაზე ნახავ.

🗺️ მარშრუტი ტერიტორიაზე

1️⃣ შედი მთავარი კარიბჭიდან და ყურადღება მიაქციე პერიმეტრის გარშემო გაბნეულ თავდაცვითი გალავნის ნანგრევებს — 1400 მეტრი ისტორია.

2️⃣ მიდი ღვთაების ეკლესიასთან — მონასტრის მთავარ შენობასთან. გარედანაც დაათვალიერე და შიგნიდანაც.

3️⃣ იპოვე ანტონ მარტყოფელის სვეტი და საფლავი მთავარი ეკლესიის გვერდით.

4️⃣ ეწვიე სამ სხვა ეკლესიას: ღვთისმშობლისას, წმინდა გიორგისას და მამა ანტონისას — თითოეულს თავისი ისტორია აქვს.

5️⃣ ავიდი სამრეკლოსთან და ზემოდან ტერიტორია შეხედე.

6️⃣ გამოდი ტერიტორიის კიდეზე — ხეებს შორის მთები გაიხსნება. შემოდგომით განსაკუთრებით ლამაზია.

💬 რას ამბობენ ნამყოფნი

«მონასტრის მონახულება წარსულში გადაბრუნებას გავდა. მდიდარი ისტორია, უძველეს სარწმუნოებრივ ადგილზე დაარსებიდან საგანმანათლებლო ცენტრად გადაქცევამდე — ყველაფერი ხიბლავს. ანტონ მარტყოფელის საფლავთან და სვეტთან ყოფნისას წარსულთან ღრმა კავშირს გრძნობ.»
«ეს მონასტერი ნამდვილად განსაკუთრებული ადგილია. ანტონის და მისი მემკვიდრეობის გავლენა აღფრთოვანებას იწვევს.»
«ალბათ ამ ადგილის მონახულება სწორედ შემოდგომით ღირს — შენობა ხეებს შემალული და ფერადი ფოთლებით გარშემოტყვეფილი ჩანს.»
🗨️ ახლა სიტყვა თქვენია

მარტყოფის მონასტერში ყოფილხართ? რამ დაგამახსოვრდათ ყველაზე მეტად — ისტორია, ანტონის სვეტი, მთების ხედი თუ სხვა რამე? გვიამბეთ — ყველა კომენტარს ვკითხულობთ ❤️

🏁 ღირს თუ არა მოგზაურობა

ოცდახუთი კილომეტრი თბილისიდან — და თხუთმეტი საუკუნის ისტორია ერთ ადგილზე. ოქროს ურდო, თემურ ლენგი, საბჭოთა პერიოდი, პატრიარქის მკვლელობა, აღორძინება. მარტყოფმა ეს ყველაფერი გადაიტანა — და კვლავ ფუნქციონირებს. ეს მუზეუმი კი არა, ცოცხალი ადგილია. სწორედ ამიტომ ღირს მოგზაურობა.

ℹ️ მარტყოფი მოქმედი სარწმუნოებრივი კომლექსია. სავალდებულოა მოკრძალებული ჩაცმულობა და სიჩუმე ეკლესიებში. ვიზიტის საათები წინასწარ გადაამოწმე. ინფორმაცია გამოქვეყნების მომენტისთვის არის აქტუალური.

🏔️ რა ნახო მახლობლად

❓ ყველაზე ხშირად დასმული კითხვები

🤔 როგორ მივიდე მარტყოფის მონასტერში თბილისიდან?

💬 მანქანით: 25 კმ, გზა პირდაპირ მონასტრამდე მიდის. თბილისიდან სამხრეთ-აღმოსავლეთისკენ, რუსთავისკენ, შემდეგ გადაუხვიე სოფელ მარტყოფისკენ. საზოგადოებრივი ტრანსპორტი იშვიათად დადის; ტაქსი ან საკუთარი მანქანა უფრო პრაქტიკულია.

🤔 რას ნიშნავს სახელი «მარტყოფი»?

💬 ქართული სიტყვიდან «მარტყოფელი» — მდაბიო, მარტოხელი. ასე ეძახდნენ წმინდა ანტონს, VI საუკუნეში მარტოდ რომ ცხოვრობდა. სოფელმა მისი მეტსახელი მიიღო.

🤔 სად არის მარტყოფის მონასტრის მაცხოვრის ხატი?

💬 «არახელთქმნილი ხატი», რომელიც ანტონმა პირადად ჩამოიტანა ედესიდან, 1395 წელს, თემურ ლენგის შემოსევისას გაქრა. მას შემდეგ მისი ბედი უცნობია.

🤔 შეუძლია თუ არა ტურისტებს მონასტრის მონახულება?

💬 დიახ, მონასტერი ვიზიტორებისთვის ღიაა. ეს მოქმედი სარწმუნოებრივი კომლექსია, ამიტომ მოკრძალებული ჩაცმულობა და სიჩუმე ეკლესიებში სავალდებულოა. შესვლა უფასოა.

🤔 როდის ჯობია მოსვლა?

💬 შემოდგომით — ხეები ფერს იცვლის და მონასტერი განსაკუთრებით ფოტოგენიურია. ზაფხულში სიმწვანე არქიტექტურას მალავს; გაზაფხულზე მიდგომა ლამაზია მაგრამ ბილიკი შეიძლება ჭუჭყიანი იყოს. ზამთარი ამინდზეა დამოკიდებული — გზა შეიძლება სრიალა იყოს.

🤔 რამდენი დრო სჭირდება ვიზიტს?

💬 ტერიტორიაზე ერთი საათნახევარი-ორი საათი, პლუს გზა — დაახლოებით ერთი საათი. უმჯობესია ნახევარი დღე გამოყო, განსაკუთრებით თუ სხვა ადგილებთან ერთად კომბინირებ.

🤔 რა განსაკუთრებულია ანტონ მარტყოფელის სვეტში?

💬 მონასტრის დამაარსებელი სვეტში 15 წელი ცხოვრობდა — სულიერი მოღვაწეობის ფორმა. მის გვერდით საფლავი და სამარხია. ეს მთელ კომპლექსში ყველაზე ძველი და პირადი ადგილია.

ანასტასია ბერეჟკოვა
ავტორი:

ანასტასია ბერეჟკოვა

თანამდებობა: Head of Development Direction

გამარჯობა! მე ვარ მოგზაური, რომელსაც უამრავ გამოცდილება აქვს ცხოვრებაში მსოფლიოს ერთერთ კუთხით. წლებია, ჩემი ვნება მგზავრობისკენ მიმაქვს მე სხვადასხვა ბილიკები…

ვრცლად ავტორის შესახებ

28 კომენტარი


კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში


  • В
    Владимир Морозов
    Пригадую, як з родиною вирішили вирушити в Грузію, і випадково натрапили на монастир Марткопі. Це місце справді вражає. Я вже давно не відчував такої тиші, де тільки чути, як вітер грає з листям. Пам'ятаю, як моя мама, з посмішкою на обличчі, говорила про те, як колись тут молились наші предки. А ще, я сам колись був у кількох стародавніх храмах, але атмосфера Марткопі зовсім інша - тут, наче, час зупинився. І хоча здавалось, що в подорожі ми просто відкриваємо нові місця, насправді ми знайшли шматочок миру та розуміння в самих собі. Чи можна якось дістатися до монастиря на громадському транспорті з Тбілісі?
  • C
    Chiara Marino
    Martkopi, un luogo avvolto da un'atmosfera quasi mistica. Quando ci sei, sembra che il tempo si fermi e ti abbraccia la storia. I muri di quel monastero, pieni di storie di fede e lotte, ti raccontano di un passato che, nonostante le guerre, è sopravvissuto. Ci sono momenti in cui ti perdi tra le crepe delle pietre, sentendo l'eco di preghiere antiche. Ma poi, ti assale un dubbio: quanto di questo patrimonio potrà resistere alle insidie del mondo moderno? Ciò che mi colpisce è l'impressione che il monastero viva in simbiosi con la natura circostante. Davvero, vale la pena visitarlo? Quanto tempo consiglieresti di dedicare per immergersi completamente nella sua bellezza?
  • Л
    Людмила Константиновна
    В статье упоминается восстановление монастыря как просветительского центра после разрушения Тимуром, но не совсем ясно, какие конкретные просветительские работы проводились в этот период. Интересно было бы узнать больше о деятельности школы и её значении для региона, особенно в контексте средневековой Грузии.
  • e
    evelynsmith1989
    I'm curious to know more about the architecture and artworks of the Motsameta Monastery complex. Are there any specific features or relics that were preserved or restored after its turbulent history, especially post-1989 when it was returned to the church?
  • S
    Salome_Explorer
    ნებისმიერი დამატებითი ინფორმაციაა საჭირო იმაზე, თუ როგორ მოხდა წმინდა ანტონის ხატის დაბრუნება მონასტერში? ასევე მაინტერესებს, დღეს მონასტერში თუ ტარდება რაიმე რელიგიური ან კულტურული ღონისძიებები?
  • Q
    Q. Torrington
    Visiting the monastery was like stepping back in time. The rich history, from its founding on an ancient religious site to its rebirth as an educational center, is fascinating. The architecture is impressive, with the main church and several smaller structures like the bell tower and residential buildings adding to its charm. The remnants of the defensive wall make you imagine its past strategic importance. Standing beside the tomb and pillar of Anton Martkopeli, you feel a deep connection to the past. The way the monastery has been used over the years, including as a refuge and school, speaks to its significance and resilience.
  • i
    ilya3agin
    Монастырь с такой богатой и трагической историей впечатляет, особенно с учётом того, как его функции менялись с течением веков.
  • ბ
    ბექა
    მართლაც რომ განსაკუთრებული ადგილია. ანტონის და მისი მემკვიდრეობის გავლენა აღფრთოვანებას იწვევს. საუკუნეების განმავლობაში რამდენჯერმე განადგურდა და აღდგა, მაგრამ მაინც შემორჩა თავისი სულიერი სამყარო. განსაკუთრებულად აღსანიშნავია მთავარი ტაძარი და მის გვერდით მდებარე ანტონის სვეტი. ბედის ირონიაა, რომ საბჭოთა პერიოდის ბოლოს კვლავ დაუბრუნდა ეკლესიას და დღესაც აქტიურად ფუნქციონირებს. ასეთი ისტორიების გაცნობა ყოველთვის გულს მიმჩნევს, როცა ვსწავლობ ჩვენს წარსულს და ტრადიციებს.
  • თ
    თეკლა გორგანიძე
    გაინტერესებდა, თუ რატომ დაერქვა მარცყოც ჯვარი მთავარი ადგილის სახელს. საინტერესოა, არის თუ არა რომელიმე მონასტერი საქართველოში, რომელიც მსგავსად სახელწოდებას პიროვნების მიხედვით მიიღო?
  • Z
    ZoyaFZT
    История монастыря удивляет множеством переворотов: от его основания на месте языческого храма до превращения в епископский центр и затем восстановления после разрушений.
  • M
    Martha Andrews
    Is the icon of the Savior, stolen during the Timur's invasion, still missing, or was it eventually recovered and returned to the monastery?
  • ზ
    ზინაიდა
    ძალიან საინტერესოა, რომ მონასტრის სკოლა 1752 წლამდე ფუნქციონირებდა. ვცდილობ წარმოვიდგინო როგორები იყვნენ ის ადამიანები, ვინც აქ განათლებას იღებდნენ. მაინტერესებს, როგორი იყო მათი დღის რუტინა და სწავლების პროცესი. ვინმეს აქვს დამატებითი ინფორმაცია ამ საკითხზე?
  • A
    Alyssa Markham
    I’m curious about the time period when the Martkopi Monastery was used as a shelter and holiday home. Was there any specific reason for its closure in 1934, and how was it re-integrated into being a church in 1989? It would be interesting to understand more about this transition period.
  • А
    Анатолий
    Посещал Монастырь Божества Марткопи несколько лет назад, и здание впечатлило меня своей историей и атмосферой. Интересно было увидеть, как восстановленный комплекс сочетает в себе разные эпохи строительства — от колонны Антония до различных храмов. Особенно запомнился вид на дыру в стене, которую оставил падший снаряд. Интересно, сохранились ли в монастыре какие-то старинные документы, связанные с его просветительской деятельностью?
  • H
    H. Cavendish
    Interesting article about the monastery's history and its reconstruction as an educational center. It mentions that the school operated until 1752. Do we know why it closed that year and what happened to the educational activities afterward? Also, where is the icon of the Savior now? It would be fascinating to learn more about its history post-theft.
  • В
    Владимир Штольц
    Интересно, а известно ли что-то больше о строительстве оборонной стены вокруг монастыря? Каково её назначение и насколько хорошо она сохранилась до наших дней? Это могло бы дать более полное представление о значении монастыря как оборонного объекта в прошлом.
  • N
    Nino Tsagareli
    ძალიან საინტერესო ისტორია აქვს ამ მონასტერს. გასაგებია, რომ მიშნული ადგილი იყო რელიგიური და კულტურული თვალსაზრისით. მაინტერესებს, წლების განმავლობაში რამდენად შეიცვალა მონასტრის ფუნქცია და რატომ არ გაგრძელდა სკოლა 1752 წლიდან? იგეგმება თუ არა ახალი პროექტები ამ კომპლექსის განვითარების ან აღდგენის ფონზე?
  • z
    zhuravl3v
    Каким образом монастырь использовался в качестве дома отдыха и приюта и как это повлияло на сохранность комплекса?
  • F
    Ferris MacLaren
    The history of the Martkopi Monastery is fascinating, especially its transformation from being plundered and destroyed by Timur to becoming a prominent educational center before being closed in the 20th century and eventually returned to the church.
  • E
    Elvina
    Монастырь Божества Марткопи, основанный в 6 веке святым Антонием Марткопским, является одной из древнейших и значимых достопримечательностей Грузии. Он расположен в Квемо-Картли, в 25 км от Тбилиси. Монастырь пережил набеги Золотой Орды и Темура Ленга, а также связан с чудотворной иконой Спасителя. На территории комплекса сохранились несколько храмов, колокольня и могила Антония Марткопеля. Это место является важным культурным и духовным центром Грузии.
  • G
    G_elel
    Я считаю, что Монастырь Божества Марткопи — это одно из самых значимых и красивых мест Грузии. Его история, которая насчитывает более 1500 лет, полна трагедий и возрождений, что делает его особенно ценным для каждого, кто интересуется историей и духовной культурой страны. Это не просто монастырь, а целый культурный и исторический центр, который пережил войны, разрушения, но всегда оставался местом поклонения и духовного обновления. Расположенный среди живописных гор, монастырь создает уникальную атмосферу для глубоких раздумий и созерцания. Отличное место для посещения!
  • v
    viktoriadosmetova
    Очень познавательно!
    Удивляет, как много полезного монастырь принёс людям, сколько функций он исполнял.
    Мне понравилось фото, здание прячется среди деревьев и цветных листьев, наверно, стоит посетить это место именно осенью)
  • Е
    Елена
    Монастырь Божества Марткопи — это одно из самых красивых и значимых мест в Грузии. Существующий уже полторы тысячи лет, этот монастырь выстоял во всех войнах и сохранил свою величественность. Расположенный в муниципалитете Гардабани, он был основан одним из 13 ассирийских отцов. Посещение этого древнего культового сооружения позволяет прикоснуться к глубокой истории и духовному наследию Грузии. Если вы ищете место, которое сочетает в себе красоту и историческую значимость, монастырь Марткопи — идеальный выбор.
  • r
    roma
    Полторы тысячи лет возраста делают его не только уникальным, но и восхитительным местом, пропитанным историческими событиями и духовной энергией. Монастырь Божества Марткопи представляет собой изящное архитектурное сочетание древности и красоты. Его изысканные фрески, украшенные мельчайшими деталями, поражают своей тщательностью и мастерством исполнения. Посещение этого места станет незабываемым опытом для любого путешественника, жаждущего исторических и культурных открытий.
  • m
    mashunya2101
    Прочитала статью «Самые красивые места Грузии - Монастырь Божества Марткопи, которому полторы тысячи лет.» на сайте madloba.info. Что можно сказать о статье. ✅ Достоинства статьи 1. Информативность: Статья предоставляет подробную информацию о монастыре Божества Марткопи, его истории, архитектуре и значимости. 2. Исторический контекст: Статья раскрывает исторические события, связанные с монастырем, что позволяет читателю лучше понять его значение и значение для местной общины. 3. Визуальное описание: Статья описывает монастырь и его окружение, что позволяет читателю визуализировать его и представить себе его величие и красоту. ✅ Недостатки статьи 1. Отсутствие источников: Статья не предоставляет ссылки на источники информации, что может вызвать сомнения в ее достоверности. 2. Отсутствие критического подхода: Статья представляет монастырь исключительно в положительном свете, не упоминая о возможных критических точках зрения или проблемах, связанных с ним. 3. Ограниченный объем информации: Статья предоставляет лишь общую информацию о монастыре, не углубляясь в детали его истории или архитектуры. Несмотря на положительные и отрицательные моменты статьи, я благодарю автора на каталоге Мадлоба за интересную и полезную статью!!
  • y
    yshorts0.078
    Сердце мое наполнилось невероятным восторгом после посещения Монастыря Божества Марткопи в регионе Квемо-Картли. Это место, которое погружает в атмосферу благодати и духовности. Когда я приблизилась к монастырю, мои глаза не могли поверить своему счастью. Величественная архитектура и украшения церквей вызывают трепет и благоговение. Внутри монастыря я нашла покой и гармонию, погрузившись в молитву и размышления. Стены, увенчанные святыми иконами, наполнили мое сердце нежностью и спокойствием. Виды, открывающиеся с территории монастыря, окружают душу красотой природы и тишиной. Монастырь Божества Марткопи — это место, где я почувствовала себя ближе к Богу и нашла внутренний покой. Оно наполнило мою жизнь новым смыслом и благодатью, и я рекомендую каждому искателю духовности открыть для себя это волшебное место.
  • K
    Kira
    Какой интересный рассказ,читала с большим удовольствием про Монастырь Божества Марткопи,который можно назвать довольно-таки большим для горного монастыря, особенно учитывая его возраст. А ему уже 15 веков. Не каждое сооружение доживает до такого возраста.Интереснвя архитектура,и красивые пейзажи,думаю поставлю это место в план посещения.
  • И
    Иван
    Просто замечательное и притягивающие место. Меня как историка и археолога это исторический архитектурный памятник очень завораживает своей уникальностью и духом средневековья. Очень хорошая историческая справка в публикации Жалко автор публикации не добавил ещё фотографий, чтобы читатель мог увидеть больше пейзажей. Однако одно могу сказать точно, я с удовольствием туда бы отправился.