იაკობ ნიკოლაძის სახლ-მუზეუმი: მოქანდაკის ცხოვრება, ნამუშევრები
იაკოვ ნიკოლაძის მუზეუმის შენობა 1924 წელს ააგო არქიტექტორმა ანატოლი კალგინმა. სახლ-მუზეუმი 1956 წელს დააარსა ქართველი მოქანდაკის, იაკოვ ნიკოლაძის (1876-1951) სახელოსნო-ბინის ტერიტორიაზე. გამოფენაზე წარმოდგენილია იაკოვ ნიკოლაძის ქანდაკებები, ბიუსტები, პორტრეტები, ფიგურები, ესკიზები და ნახატები, ფოტომასალა და დოკუმენტური მასალა.
იაკოვ ნიკოლაძემ პროფესიული განათლება თავდაპირველად მოსკოვში (სტროგანოვის ცენტრალური სამხატვრო სკოლა) და ოდესაში (ოდესის ხატვის სკოლა) მიიღო, შემდეგ კი პარიზში (ხელოვნების უმაღლესი სკოლა). ის ფრანგი მოქანდაკის, ოგიუსტ როდენის მოსწავლე იყო. მისი მემუარები, „ერთი წელი როდენთან ერთად“, ასახავს როდენთან ურთიერთობის პერიოდს.
იაკოვ ნიკოლაძე თანამედროვე ქართული რეალისტური ქანდაკების ფუძემდებლად ითვლება. ის იყო თბილისის სამხატვრო აკადემიის ერთ-ერთი დამაარსებელი. მის ნამუშევრებს შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია „მწუხარე საქართველო“ (ილია ჭავჭავაძის საფლავის ქვა), შ. რუსთველის, ა. წერეთლის, ჩახრუხაძის, ივ. ბერიტაშვილის, ივ. ჯავახიშვილი, შ. ამინარაშვილი და სხვები.

იაკობ ნიკოლაძე ცნობილი ქართველი მოქანდაკეა, რომელმაც წარუშლელი კვალი დატოვა ქართული ხელოვნების ისტორიაში. მისი სახლ-მუზეუმი მდებარეობს თბილისის ისტორიულ ცენტრში და ღიაა საზოგადოებისთვის. ეს უნიკალური ადგილი გთავაზობთ თავად იაკოვ ნიკოლაძის მიერ შექმნილ მრავალრიცხოვან ხელოვნების ნიმუშებს.
იაკობ ნიკოლაძის სახლ-მუზეუმი მდებარეობს არქიტექტორ ანატოლი კალგინის მიერ 1924 წელს აშენებულ შენობაში. 1956 წელს მუზეუმი გაიხსნა მოქანდაკის სახელოსნო-ბინაში. დღესდღეობით იქ მისი მრავალი ნამუშევარია გამოფენილი. მათ შორისაა ბიუსტები, პორტრეტები, ფიგურები, ესკიზები, კვლევები, ასევე ფოტომასალა და დოკუმენტური მასალა, რომელიც დაკავშირებულია იაკოვ ნიკოლაძის ცხოვრებასა და შემოქმედებასთან.
იაკობ ნიკოლაძემ პროფესიული განათლება რამდენიმე საგანმანათლებლო დაწესებულებაში მიიღო: მოსკოვში (სტროგანოვის ცენტრალური სამხატვრო სკოლა) და ოდესაში (ოდესის ხატვის სკოლა), ასევე პარიზში (Ecole Nationale Supérieure des Beaux-Arts), სადაც ცნობილი ფრანგი მოქანდაკის, ოგიუსტ როდენის სტუდენტი გახდა. როდენთან ერთწლიანმა მუშაობამ ღრმა გავლენა მოახდინა ნიკოლაძის შემოქმედებასა და კარიერაზე.
იაკობ ნიკოლაძე თანამედროვე ქართული ქანდაკების ერთ-ერთ ფუძემდებლად ითვლება. მისი ნამუშევრები გამოირჩევა ორიგინალურობითა და მაღალი ოსტატობით. ის იყო თბილისის სამხატვრო აკადემიის ერთ-ერთი დამაარსებელი, სადაც ქანდაკებას ასწავლიდა და რექტორიც იყო. ნიკოლაძე თავისი ხელობის პატივცემული და დიდად დაფასებული ოსტატი იყო და მნიშვნელოვან მემკვიდრეობას ტოვებდა ქართულ კულტურაში.

მის მრავალრიცხოვან ნამუშევრებს შორის განსაკუთრებით აღსანიშნავია „მწუხარე საქართველო“. ეს არის ილია ჭავჭავაძის, გამოჩენილი ქართველი პოეტის, მწერლისა და საზოგადო მოღვაწის, საფლავის ქვა, რომელიც იყო საქართველოს ეროვნულ-დემოკრატიული პარტიის ერთ-ერთი დამფუძნებელი და ადრეული ლიდერი. იაკობ ნიკოლაძის მიერ 1907 წელს შექმნილი ეს მონუმენტი საქართველოს ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ და სიმბოლურ ქანდაკებად იქცა. მონუმენტი გამოსახავს მჯდომარე ქართველს, რომელიც გლოვობს თავის შვილს, ილია ჭავჭავაძეს. ქანდაკება სიმბოლურად გამოხატავს იმ მწუხარებას და მწუხარებას, რომელიც საქართველომ განიცადა ამ გამოჩენილი მოღვაწის მკვლელობის შემდეგ. 1987 წელს საქართველოს ეროვნულმა ბანკმა გამოუშვა მონეტა, რომელზეც გამოსახულია „მწუხარე საქართველო“.
ზემოაღნიშნული ნამუშევრების გარდა, იაკობ ნიკოლაძემ შექმნა სხვა მრავალი მნიშვნელოვანი ქანდაკება. იგი ცნობილი იყო თავისი უნიკალური თიხის ტექნიკით, რაც საშუალებას აძლევდა შეექმნა ლამაზი და რეალისტური პორტრეტები. მისი ქანდაკებები არა მხოლოდ ხელოვნების ნიმუშები იყო, არამედ ისტორიული დოკუმენტებიც, რომლებიც ინახავდნენ გამოჩენილი პიროვნებებისა და მოვლენების სურათებს.
იაკობ ნიკოლაძის სახლ-მუზეუმი დღესდღეობით პოპულარული ტურისტული ღირსშესანიშნაობაა. 1924 წელს აშენებული ეს შენობა ნიკოლაძის მრავალრიცხოვან ქანდაკებებს წარმოადგენს და ამ გამოჩენილი ქართველი მხატვრის ცხოვრებისა და შემოქმედების შესახებ ინფორმაციას გვაწვდის.
მიუხედავად იმისა, რომ ნიკოლაძის მუზეუმი ისტორიული და კულტურული ინტერესის საგანია ვიზიტორებისთვის, ის ასევე მნიშვნელოვანი კვლევითი ცენტრია. მუზეუმს მრავალი მკვლევარი და ხელოვნების ისტორიკოსი სტუმრობს ნიკოლაძის ტექნიკის შესასწავლად და მისი წვლილის შესასწავლად ქართულ კულტურაში.
იაკობ ნიკოლაძის მუზეუმის ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო თავისებურება ის არის, რომ მასში წარმოდგენილია არა მხოლოდ თავად მხატვრის, არამედ მისი სტუდენტებისა და მიმდევრების ნამუშევრებიც. ეს საშუალებას აძლევს ვიზიტორებს გაეცნონ იაკობ ნიკოლაძის შემოქმედებასთან დაკავშირებულ სხვადასხვა სტილსა და მხატვრულ მიმდინარეობებს.
იაკობ ნიკოლაძის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი სტუდენტი იყო გამოჩენილი ქართველი მოქანდაკე და სახელმწიფო მოღვაწე ზურაბ წერეთელი. ის სწავლობდა თბილისის სამხატვრო აკადემიაში სხვა ცნობილ ქართველ მხატვრებთან ერთად, როგორებიც არიან ედუარდ შარდენი, ლევან მოსეიდაშვილი, ნიკოლაი ლაგვირია და სხვები.
ზურაბ წერეთელი მრავალი გამორჩეული ქანდაკების ავტორია, მათ შორის გიორგი ჟვანიას, მიხეილ სააკაშვილის, დავით გურამიშვილის, ვასილე ჩირიკბას ძეგლების და მოსკოვში დიდი სამამულო ომის უზარმაზარი მემორიალის.
იაკობ ნიკოლაძის მუზეუმში ასევე წარმოდგენილია სხვა სტუდენტებისა და მიმდევრების ნამუშევრები, როგორებიც არიან მიხაილ ლევაშოვი, ალექსანდრე პლატონოვი, შოთა ამინიაშვილი და სხვები.
მიუხედავად შედარებით მცირე ზომისა, იაკობ ნიკოლაძის მუზეუმი ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო ადგილია თბილისში. აქ შეგიძლიათ არა მხოლოდ დატკბეთ ქანდაკებების სილამაზით, არამედ გაეცნოთ გამოჩენილი ქართველი მხატვრების ცხოვრებასა და შემოქმედებას.
თუ გაინტერესებთ ქართული ხელოვნება და ისტორია, იაკობ ნიკოლაძის მუზეუმი აუცილებლად უნდა ნახოთ. ის მდებარეობს თბილისის ცენტრში, მარიაშვილის ქუჩა 9-ში. მუზეუმი ღიაა დილის 10:00 საათიდან საღამოს 5:00 საათამდე და კვირაობით დაკეტილია.
ვიმედოვნებთ, რომ იაკოვ ნიკოლაძის მუზეუმის შესახებ ამ სტატიამ თქვენი ინტერესი და სურვილი გამოიწვია, მეტი გაიგოთ ამ ადგილის შესახებ. თუ თქვენ გაქვთ რაიმე შეკითხვები ან კომენტარები, გთხოვთ, დატოვოთ ისინი ქვემოთ. სიამოვნებით ვუპასუხებთ თქვენს კითხვებს და მოხარული ვიქნებით მივიღოთ თქვენი გამოხმაურება.
ასევე წაიკითხეთ




40 კომენტარი
კომენტარის დასატოვებლად შედით ანგარიშში