საქართველოს იმერეთის მხარის ზურმუხტისფერ უკიდეგანოში დაკარგული ბზვანის მღვიმე დაკარგული განძივით იზიდავს მოგზაურებსა და მკვლევარებს თავისი იდუმალი თავშესაფრებით. აქ, ვანის მუნიციპალიტეტში, უძველესი საიდუმლოების მცველივით მიწიდან 388 მეტრზე მაღლა დგას. მღვიმე, რომელიც ადგილობრივ მოსახლეობაში ასევე "ნავარსკლავის" ან "საქაჯეს" სახელით არის ცნობილი, 450 მეტრზეა გადაჭიმული. უნიკალური შესასვლელი ამ იდუმალ სივრცეში იწყება ოთხმეტრიანი ჭით, თითქოს გვაპატიჟებს უცნობის მკლავებში, ათი მეტრიანი ნაპრალის გავლით, როგორც უფსკრული სხვა სამყაროში.
ამ გამოქვაბულის ისტორია გამსჭვალულია ავანტიურისტთა გამბედაობით. მე-20 საუკუნის ბოლოს ბუნების ეს საოცარი კუთხე პირველად რომან კაჭკაჭიშვილმა, მამაცმა კლდეზე მთამსვლელმა და მწვერვალების დამპყრობელმა აღწერა. მის აღმოჩენამდე ბზვანის გამოქვაბული მხედველობიდან მიმალული რჩებოდა, როგორც დროის ჯაჭვის იდუმალი რგოლი, რომელიც არ არის ნახსენები სამეცნიერო ნაშრომებში.
მაგრამ არა მხოლოდ მკვლევარებმა და ბუნებისმეტყველებმა აღმოაჩინეს ეს საიდუმლო. ვიზიტორებს შეუძლიათ შეაღწიონ ქვის და კლდის ამ სამყაროში, რომელსაც აქვს თავისი უნიკალური ატმოსფერო და მაგია. სტალაქტიტები და სტალაგმიტები, ბუნებრივი ქანდაკებები, ქმნიან საოცარ პეიზაჟებს და ეგზოტიკური ინკრუსტაციის ფორმები თითქოს საკუთარ ამბებს ყვებიან.
ბზვანის მღვიმე არა მხოლოდ საქართველოს ბუნებრივი მემკვიდრეობის ნაწილია, არამედ ქვაში აღბეჭდილი დროის ერთგვარი მუზეუმია. ეს არის ადგილი, სადაც ყოველი ქვა, ყოველი ნაპრალი, ყველა ფორმა ატარებს სიძველისა და ბუნების მშვენიერების საიდუმლოებებს და გაიძულებს, ჩაეფლო მათ შესწავლასა და გაგებაში.
მოგზაურთათვის, რომლებიც ცდილობენ დროისა და ბუნების უფსკრულში ჩაძირვას, ბზვანის მღვიმე ხსნის მკლავებს, ჰპირდება დაუვიწყარ შთაბეჭდილებებს და ახალ აღმოჩენებს. ღირს აქ ჩამოსვლა მათთვის, ვისაც სურს შეიგრძნოს სიძველის სუნთქვა, ვინც ცდილობს საკუთარ თავში იპოვნოს ავანტიურისტი და უცნობის მკვლევარი.




